05-15-2008, 10:35 PM
Herkese merhaba. Etkileyici ve uzun bir giriş yapmaktansa kısa ve öz bir giriş yapmayı tercih ettim. Çünkü bu yazıda tanıtacağım oyunu hangi yönden överek başlıyacağıma karar veremedim. Neredeyse kusursuz kabul edebileceğimiz Black & White; yüksek kaliteli görüntüleri, birçok doğa olayını kontrol edebildiğiniz bir oyun motorunu ve Diyanet İşleri'ni kızdırabilecek ilginç bir konuyu aynı çatı altında topluyor.
Oyunun konusu yeni doğmuş bir tanrının maceralarını içeriyor. Oyuna başladıktan sonra tek işinizin insanlara hükmetmek olmadığını anlıyorsunuz. Başlarda bir bebek kadar cahil ve masum olan yaratığınız ile ilgilenmeniz lazım ve onu eğitmeniz hiç de kolay değil. Bu arada başı sıkışan ve yakaran halka da yardımcı olmanız şart, tabi bu arada iyi ve şeytani yanınızın verdiği ilginç fikirleri ve tüm tanrıları yok edip tek tanrı olmak isteyen Nemesis'i unutmamak lazım. Galiba biraz hızlı oldu, şimdi biraz daha ağırdan alalım.
Black & White adı, bir tanrının (yani bizim) iyi ve şeytani yönlerinden geliyor ya da kendi deyimleriyle siyah ile beyaz kısımlarınızdan (white & black, good & evil, yin & yang). Oyunun başından sonuna kadar hep yanınızda kalan iyi ve şeytani kısımlarınız, oyuna ilginç bir mizah anlayışı getirmişler. İyi yanınız; fıkra ve karikatürlerde sözü geçen ak sakallı bilge kılığına bürünmüş bir biçimde bulutu ile haraket ederken şeytani yanınız tombul ve çirkin kırmızı bir iblis ile şekillendirilmiş. Kısacası bunlar oyun boyunca nasıl oynayacağınızı anlatan ve vermeniz gereken kararlara yardımcı olan iyi ve kötü (bundan sonra böyle yazacağım), yani tam isimlerinin adamları. (iyi-kötü no1: Sizden hasta kardeşini bulmanızı isteyen ve karşılığında size bir evindeki bir taşı verecek kadın hakkında; iyi, hemen aramaya başlamanızı tavsiye ederken kötü tarafınız, evi yıkmanızı ve taşı hemen almanızı öneriyor.)
Ana konu, oğullarının köpekbalığı maması olmasını izleyen bir çiftin yakarmaları üzerine doğan yeni tanrının ve onun yeryüzündeki devasa gölgesi, varlığının kanıtı olan yaratığının hikayesini içeriyor. Sonradan öğrendiğimiz bilgilere göre tek tanrı olmak isteyen ve birçok tanrıyı yokeden en güçlü tanrı Nemesis'in planlarını engellemek için harekete geçmemiz de olaya biraz hareket katıyor (iyi-kötü no2: Evsiz kalan halkın yakarışı üzerine harakete geçmenizi isteyen iyiye kötünün önerisi tüm evsizleri öldürmek oluyor, nasıl olsa evsiz kalmayınca sorun çözülür).
Oyun basit bir sistem üzerine kurulu. Tanrılara ne kadar çok insan tapıyorsa o kadar geniş alanlarda etkili olabiliyorlar, inananlar kalmayınca ise anında ölüyorlar. Tanrı olarak kendinizi bir el olarak görüyorsunuz. Kötü şeyler yaptıkça; mesela insanlara elektrik verip küle dönüştürmek gibi, eliniz ve tapınağınız gittikçe kızarıyor. Yani gittikçe kötü bir tanrı olmaya başlıyorsunuz, elleriniz çirkinleşiyor, tırnaklar uzayıp sivriliyor. (iyi-kötü no3: ilk çocuklarını tanrı için kurban etmek isteyen bir çifti kötü taraf "ne iyi insanlar" diye karşılarken iyi taraf "çocuk yerine başka bişey kurban edelim" diyor mesela koyun?)
Herneyse, bu eli kullanarak etraftaki herşey ile oynayabilirsiniz (etki alanınız içindeki). Etrafta yüzen balıkları korkutmaktan, ağaçların yerlerini degiştirmeye kadar birçok ilginç şey mevcut. Oyunda etrafı her açıdan görmeniz mümkün. Yapabileceklerimiz çok fazla ama yapabileceğiniz şeyler ne yazık ki insanlarınız sayısı ve size inanç güçleri ile belirlenen sınırlar içersinde kısıtlı kalıyor. Bu sınırların dışına çıkan tanrı belli bir süre sonra geri çekilmeye başlıyor ve dışarda gücünü kaybediyor. Zaten önemli olan düşman bölgeler diyorsanız burada yardımınıza cici mi cici yaratığınız yetişiyor.
Her tanrının yaptığı gibi insanları kimi zaman kurtarmak, kimi zaman kendinize inandırmak, kimi zamansa yaptıklarına pişman etmek için mucizelerinizi kullanmanız gerekiyor. Bunları bazen etrafta kürelerin içinde bulabilirsiniz ama genelde size tapan insanların enerjileri (ve kurban ettiklerinizin enerjileriyle) ile yaratıyorsunuz. Her ırkın verdiği büyüler değişik ve her ırk en fazla 6 mucize verebiliyor. Sayılarını tam bilmememe rağmen 30'u geçen bu mucizeler arasında Yemek yaratma, Odun yaratma, Şimşek, Su, Fırtına, Tedavi, Ateş topu, Fiziksel ve Ruhsal kalkanlar gibi birçok mucize bulunmakta...
Oyunun başında kasabanıza kurulduktan sonra her tanrının bir yaratığı olduğunu, yaratığı olmayan tanrıların pek de adam yerine konulmadığını öğrenince hemen işe girişip bir yaratık edinmeye bakıyoruz. Bu yaratıklar saymakla bitmez ama işin komik ve eğlenceli kısmı bu yaratıkların gerçek hayattaki hayvanlar olması; ilk seçebildikleriniz kaplan, orangutan ve inek(?) olsa da sonradan repertuara katılan yeni birçok tür mevcut (ilk bölümde kulubesi olan bir adam sizin yaratığa karşılık özel bir babun veriyor ona göre, ama ben kıyamadım vermedim kaplanımı).
Her insan gibi bu yaratıklar da ilk doğduklarında cahil, masum ve küçükler (sadece birkaç metreler, ilerde dağ gibi oluyorlar). Yaratık seçiminden sonra çok zorlu bir eğitim başlıyor. Ne yapması gerektiğini öğrendiğini görmek beni çok mutlu etmişti gerçekten. Yani o kadar zaman Creatures I, II ve III oynayıp onlara yürümeyi ögretemediğim halde bir de baktım benim minik yaratık bir agacı sökmüş ve zorlanarak şeyir deposuna taşıyor. Tabi çok duygulu anlar da oluyor. Ama insanları yememesi gerektiğini bir türlü anlatamadım, acıktıkça yiyor eline geçeni. Tabiki neyi yapıp neyi yapmayacağını siz onu severek veya döverek öğretmelisiniz. sırf bu yüzden uçüncü bölümden sonra oyuna tekrar başlamam gerekti, çok sıkıldım. Yani yaratığını dövmeyen sonra dizini dövebilir.
Yaratığınıza mı yoksa halka mı bakacağınızı şaşırmamak için yaratığın ilk iki bölümde terbiye edilmesinde yarar var. Aynı tanrılar gibi yaratıklar da kötüleştikçe çirkinleşir ve daha bir olurlar. Herhalde iyi olduklarında güzelleşiyolardır. Ama tek marifetleri odun toplamak da değil tabi. Belli zaman içinde sizi izleyerek mucizeleri yapmaktan tutun halkı yönetmeye kadar herşeyi öğreniyorlar, yani başlarda halk ve yaratık arasında zor anlar yaşasanız da sonlara doğru hiç de zorlanmadan ilerleyeceksiniz.
Gittiğiniz her yere yayılmadan önce bir tapınak yapmanız şart. Genelde bu bina otamatik olarak yapılıyor. Onun dışında depo, kasaba merkezi ve evlerin yapıldığı workshop önemli olan yapılar. Oyun yapımcıları o kadar detaylı düşünmüşler ki tek tip insanın uygun düşmeyecegini anlayıp birçok değişik ırkı eklemeyi ihmal etmemişler. Kızılderililer, eski İngilizler (çeltikler), Çinliler, Mısırlılar ve daha pek çok ırk mevcut. Bu farklı ırklar değişik harikalar yaparak (Çinliler gözlem kulesi, İngilizler stonehenge gibi) mucizelerinize ve kasabalara ekstra özellikler katarlar. Mesela Çinlilerin kulesi Heal büyüsünün gücünü 2 katına çıkarırken, Stonehenge ise odun, yemek benzeri ihtiyaç büyülerine bonus verir.
Tapınağınız bir bilgi merkezi; burada skor tablosu, save odası, görev odası, gelecek odası, yaratık mağarası, ayarlar odası ve taktik haritası mevcut. En çok işe yarayan oda yaratık mağarası, çünkü burada yaratığınıza dövme yapabilir ve hakkında her türlü bilgiyi alabilirsiniz. Örneğin, düşman yaratık hakkında onu hiç sevmiyorum, biraz korkuyorum gibi düşüncelerin yanında sizin hakkınızda "benimle hiç ilgilenmiyor" şeklinde düşünüp üzüldüğünü bilmeniz sayesinde onu daha çok sevmeniz gerektiğini anlarsınız. Bu arada yaratığınızı sevin ama şımartmayın. Ayrıca yaratığın neler bildiğini, örneğin nasıl mucize yapacağını, nasıl balık tutucağını bilip bilmediğini yine bu odadan kontrol edebilirsiniz.
Herşey böyle düzgün gelişmiyor tabi, sizi yok etmek ve yolunuzdan etmek isteyen tanrılar ve onların yaratık veya artık canavarı her neyse onlarla yapılan savaşlar oyunda en uzun süren bölümleri oluşturuyor. Bir tanrıyı yenebilmek için ona tapan herkesi yoketmeniz veya iyilikler yaparak size tapmalarını sağlamanız lazım, bunu da tüm kasabaları yıkarak veya ele geçirerek yapabilirsiniz. Kasabaları taşlarla, mucizelerle ve bir canavara dönüştürdüğünüz yaratığınızla yıkabilirken, yemek, su, tedavi mucizeleriyle insanların kalplerini ve inançlarını kazanıp kasabayı bu şekilde ele geçirebilirsiniz. Bu sırada rakip tanrılar boş durmaz ve mucizeleriyle ve yaratıklarıyla aynı şekilde karşılık verirler. Bu oyunun bir savaş oyunu olmadığını, yaptığınız veya yapacağınız iyilik veya kötülüklerin, iyi veya kötü (white veya black) bir tanrı olmanızı belirleyecek tek şey olduğunu unutmayın.
İki düşman yaratık birbirleriyle karşılaştıkları zaman küfürleşmeye ve birbirlerine hareket çekmeye başlarlar, birbirlerinden ayrılmazlarsa kavga kaçınılmazdır. Kavga sahnelerinde yaratıklar yanlız dövüşürler ve mucizeler kullanılamaz. Kavga için bir dövüş arenası ortaya çıkar ve sonuçta yenilen yaratık sahibinin tapınağındaki bahçeye geri döner ve uzun süre iyileşse bile geçen dövüşte aldığı yaraları taşır. Dövüşler yaratıkları psikolojik olarak da etkiler. Aynı Tamogochi veya Furby gibiler yani. En komik şey herhalde dev bir inekle dev bir kaplumbağanın şehiri yıkarak yaptıkları kavga olur herhalde :).
Oyun yapı olarak kesinlikle tek bir parça değil. 3 yada 4 parçadan oluşuyor. Bu parçalar ise hit oyunların en iyi parçalarından oluşturulmuş. Yaratığın eğitimi ve geliştirilmesi Sims'e benziyor. Hükmetme, tapınmalar ve büyüler Populous 3'e, kasabaları kurmak ve geliştirmek ise Simcity'e benziyor. Ama tabi ki hiçbir parça herhangi bir oyundan tamamen alıntı veya çalıntı değil. Arka arkaya oynayacağınız iki oyunun aynı şeyleri yapsanız bile birbirinin aynısı olması mümkün değil. Fakat oyun sırasında yapmanız gereken minik görevler ve akışı sabit denebilir, ancak zamanlaması sizin yapacaklarınıza bağlı.
Black & White, son zamanların hit oyunlarının güzel ve eğlenceli kısımlarını mükemmel bir şekilde birleştiren çok başarılı bir yapım. Oyunun bizce tek eksi yönü baştaki eğitim bölümünü atlayamıyor oluşunuz, ancak bu bölüm yeni başlayanlar için mutlaka dikkatlice takip edilmesi gereken bir yer. İngilizceniz yeterli değilse, tapınakta (sanırım kütüphanedeydi) daha önceki konuşmaları bulabileceğiniz bir bölüm de var. eğer etkileyici grafikler ve mükemmel müzikler eşliğinde tanrı olmanın nasıl olduğunu siz de merak ediyorsanız kesinlikle bu strateji klasiğini koleksiyonunuza katmanızı tavsiye ederim. Sonuçta Black & White için yeni bir oyun türü denebilir ve belki de bu yılın en iyi oyunu seçilecek, fakat seçilmese bile son zamanların en güzel oyunu olduğu kesin.
Oyunun konusu yeni doğmuş bir tanrının maceralarını içeriyor. Oyuna başladıktan sonra tek işinizin insanlara hükmetmek olmadığını anlıyorsunuz. Başlarda bir bebek kadar cahil ve masum olan yaratığınız ile ilgilenmeniz lazım ve onu eğitmeniz hiç de kolay değil. Bu arada başı sıkışan ve yakaran halka da yardımcı olmanız şart, tabi bu arada iyi ve şeytani yanınızın verdiği ilginç fikirleri ve tüm tanrıları yok edip tek tanrı olmak isteyen Nemesis'i unutmamak lazım. Galiba biraz hızlı oldu, şimdi biraz daha ağırdan alalım.
Black & White adı, bir tanrının (yani bizim) iyi ve şeytani yönlerinden geliyor ya da kendi deyimleriyle siyah ile beyaz kısımlarınızdan (white & black, good & evil, yin & yang). Oyunun başından sonuna kadar hep yanınızda kalan iyi ve şeytani kısımlarınız, oyuna ilginç bir mizah anlayışı getirmişler. İyi yanınız; fıkra ve karikatürlerde sözü geçen ak sakallı bilge kılığına bürünmüş bir biçimde bulutu ile haraket ederken şeytani yanınız tombul ve çirkin kırmızı bir iblis ile şekillendirilmiş. Kısacası bunlar oyun boyunca nasıl oynayacağınızı anlatan ve vermeniz gereken kararlara yardımcı olan iyi ve kötü (bundan sonra böyle yazacağım), yani tam isimlerinin adamları. (iyi-kötü no1: Sizden hasta kardeşini bulmanızı isteyen ve karşılığında size bir evindeki bir taşı verecek kadın hakkında; iyi, hemen aramaya başlamanızı tavsiye ederken kötü tarafınız, evi yıkmanızı ve taşı hemen almanızı öneriyor.)
Ana konu, oğullarının köpekbalığı maması olmasını izleyen bir çiftin yakarmaları üzerine doğan yeni tanrının ve onun yeryüzündeki devasa gölgesi, varlığının kanıtı olan yaratığının hikayesini içeriyor. Sonradan öğrendiğimiz bilgilere göre tek tanrı olmak isteyen ve birçok tanrıyı yokeden en güçlü tanrı Nemesis'in planlarını engellemek için harekete geçmemiz de olaya biraz hareket katıyor (iyi-kötü no2: Evsiz kalan halkın yakarışı üzerine harakete geçmenizi isteyen iyiye kötünün önerisi tüm evsizleri öldürmek oluyor, nasıl olsa evsiz kalmayınca sorun çözülür).
Oyun basit bir sistem üzerine kurulu. Tanrılara ne kadar çok insan tapıyorsa o kadar geniş alanlarda etkili olabiliyorlar, inananlar kalmayınca ise anında ölüyorlar. Tanrı olarak kendinizi bir el olarak görüyorsunuz. Kötü şeyler yaptıkça; mesela insanlara elektrik verip küle dönüştürmek gibi, eliniz ve tapınağınız gittikçe kızarıyor. Yani gittikçe kötü bir tanrı olmaya başlıyorsunuz, elleriniz çirkinleşiyor, tırnaklar uzayıp sivriliyor. (iyi-kötü no3: ilk çocuklarını tanrı için kurban etmek isteyen bir çifti kötü taraf "ne iyi insanlar" diye karşılarken iyi taraf "çocuk yerine başka bişey kurban edelim" diyor mesela koyun?)
Herneyse, bu eli kullanarak etraftaki herşey ile oynayabilirsiniz (etki alanınız içindeki). Etrafta yüzen balıkları korkutmaktan, ağaçların yerlerini degiştirmeye kadar birçok ilginç şey mevcut. Oyunda etrafı her açıdan görmeniz mümkün. Yapabileceklerimiz çok fazla ama yapabileceğiniz şeyler ne yazık ki insanlarınız sayısı ve size inanç güçleri ile belirlenen sınırlar içersinde kısıtlı kalıyor. Bu sınırların dışına çıkan tanrı belli bir süre sonra geri çekilmeye başlıyor ve dışarda gücünü kaybediyor. Zaten önemli olan düşman bölgeler diyorsanız burada yardımınıza cici mi cici yaratığınız yetişiyor.
Her tanrının yaptığı gibi insanları kimi zaman kurtarmak, kimi zaman kendinize inandırmak, kimi zamansa yaptıklarına pişman etmek için mucizelerinizi kullanmanız gerekiyor. Bunları bazen etrafta kürelerin içinde bulabilirsiniz ama genelde size tapan insanların enerjileri (ve kurban ettiklerinizin enerjileriyle) ile yaratıyorsunuz. Her ırkın verdiği büyüler değişik ve her ırk en fazla 6 mucize verebiliyor. Sayılarını tam bilmememe rağmen 30'u geçen bu mucizeler arasında Yemek yaratma, Odun yaratma, Şimşek, Su, Fırtına, Tedavi, Ateş topu, Fiziksel ve Ruhsal kalkanlar gibi birçok mucize bulunmakta...
Oyunun başında kasabanıza kurulduktan sonra her tanrının bir yaratığı olduğunu, yaratığı olmayan tanrıların pek de adam yerine konulmadığını öğrenince hemen işe girişip bir yaratık edinmeye bakıyoruz. Bu yaratıklar saymakla bitmez ama işin komik ve eğlenceli kısmı bu yaratıkların gerçek hayattaki hayvanlar olması; ilk seçebildikleriniz kaplan, orangutan ve inek(?) olsa da sonradan repertuara katılan yeni birçok tür mevcut (ilk bölümde kulubesi olan bir adam sizin yaratığa karşılık özel bir babun veriyor ona göre, ama ben kıyamadım vermedim kaplanımı).
Her insan gibi bu yaratıklar da ilk doğduklarında cahil, masum ve küçükler (sadece birkaç metreler, ilerde dağ gibi oluyorlar). Yaratık seçiminden sonra çok zorlu bir eğitim başlıyor. Ne yapması gerektiğini öğrendiğini görmek beni çok mutlu etmişti gerçekten. Yani o kadar zaman Creatures I, II ve III oynayıp onlara yürümeyi ögretemediğim halde bir de baktım benim minik yaratık bir agacı sökmüş ve zorlanarak şeyir deposuna taşıyor. Tabi çok duygulu anlar da oluyor. Ama insanları yememesi gerektiğini bir türlü anlatamadım, acıktıkça yiyor eline geçeni. Tabiki neyi yapıp neyi yapmayacağını siz onu severek veya döverek öğretmelisiniz. sırf bu yüzden uçüncü bölümden sonra oyuna tekrar başlamam gerekti, çok sıkıldım. Yani yaratığını dövmeyen sonra dizini dövebilir.
Yaratığınıza mı yoksa halka mı bakacağınızı şaşırmamak için yaratığın ilk iki bölümde terbiye edilmesinde yarar var. Aynı tanrılar gibi yaratıklar da kötüleştikçe çirkinleşir ve daha bir olurlar. Herhalde iyi olduklarında güzelleşiyolardır. Ama tek marifetleri odun toplamak da değil tabi. Belli zaman içinde sizi izleyerek mucizeleri yapmaktan tutun halkı yönetmeye kadar herşeyi öğreniyorlar, yani başlarda halk ve yaratık arasında zor anlar yaşasanız da sonlara doğru hiç de zorlanmadan ilerleyeceksiniz.
Gittiğiniz her yere yayılmadan önce bir tapınak yapmanız şart. Genelde bu bina otamatik olarak yapılıyor. Onun dışında depo, kasaba merkezi ve evlerin yapıldığı workshop önemli olan yapılar. Oyun yapımcıları o kadar detaylı düşünmüşler ki tek tip insanın uygun düşmeyecegini anlayıp birçok değişik ırkı eklemeyi ihmal etmemişler. Kızılderililer, eski İngilizler (çeltikler), Çinliler, Mısırlılar ve daha pek çok ırk mevcut. Bu farklı ırklar değişik harikalar yaparak (Çinliler gözlem kulesi, İngilizler stonehenge gibi) mucizelerinize ve kasabalara ekstra özellikler katarlar. Mesela Çinlilerin kulesi Heal büyüsünün gücünü 2 katına çıkarırken, Stonehenge ise odun, yemek benzeri ihtiyaç büyülerine bonus verir.
Tapınağınız bir bilgi merkezi; burada skor tablosu, save odası, görev odası, gelecek odası, yaratık mağarası, ayarlar odası ve taktik haritası mevcut. En çok işe yarayan oda yaratık mağarası, çünkü burada yaratığınıza dövme yapabilir ve hakkında her türlü bilgiyi alabilirsiniz. Örneğin, düşman yaratık hakkında onu hiç sevmiyorum, biraz korkuyorum gibi düşüncelerin yanında sizin hakkınızda "benimle hiç ilgilenmiyor" şeklinde düşünüp üzüldüğünü bilmeniz sayesinde onu daha çok sevmeniz gerektiğini anlarsınız. Bu arada yaratığınızı sevin ama şımartmayın. Ayrıca yaratığın neler bildiğini, örneğin nasıl mucize yapacağını, nasıl balık tutucağını bilip bilmediğini yine bu odadan kontrol edebilirsiniz.
Herşey böyle düzgün gelişmiyor tabi, sizi yok etmek ve yolunuzdan etmek isteyen tanrılar ve onların yaratık veya artık canavarı her neyse onlarla yapılan savaşlar oyunda en uzun süren bölümleri oluşturuyor. Bir tanrıyı yenebilmek için ona tapan herkesi yoketmeniz veya iyilikler yaparak size tapmalarını sağlamanız lazım, bunu da tüm kasabaları yıkarak veya ele geçirerek yapabilirsiniz. Kasabaları taşlarla, mucizelerle ve bir canavara dönüştürdüğünüz yaratığınızla yıkabilirken, yemek, su, tedavi mucizeleriyle insanların kalplerini ve inançlarını kazanıp kasabayı bu şekilde ele geçirebilirsiniz. Bu sırada rakip tanrılar boş durmaz ve mucizeleriyle ve yaratıklarıyla aynı şekilde karşılık verirler. Bu oyunun bir savaş oyunu olmadığını, yaptığınız veya yapacağınız iyilik veya kötülüklerin, iyi veya kötü (white veya black) bir tanrı olmanızı belirleyecek tek şey olduğunu unutmayın.
İki düşman yaratık birbirleriyle karşılaştıkları zaman küfürleşmeye ve birbirlerine hareket çekmeye başlarlar, birbirlerinden ayrılmazlarsa kavga kaçınılmazdır. Kavga sahnelerinde yaratıklar yanlız dövüşürler ve mucizeler kullanılamaz. Kavga için bir dövüş arenası ortaya çıkar ve sonuçta yenilen yaratık sahibinin tapınağındaki bahçeye geri döner ve uzun süre iyileşse bile geçen dövüşte aldığı yaraları taşır. Dövüşler yaratıkları psikolojik olarak da etkiler. Aynı Tamogochi veya Furby gibiler yani. En komik şey herhalde dev bir inekle dev bir kaplumbağanın şehiri yıkarak yaptıkları kavga olur herhalde :).
Oyun yapı olarak kesinlikle tek bir parça değil. 3 yada 4 parçadan oluşuyor. Bu parçalar ise hit oyunların en iyi parçalarından oluşturulmuş. Yaratığın eğitimi ve geliştirilmesi Sims'e benziyor. Hükmetme, tapınmalar ve büyüler Populous 3'e, kasabaları kurmak ve geliştirmek ise Simcity'e benziyor. Ama tabi ki hiçbir parça herhangi bir oyundan tamamen alıntı veya çalıntı değil. Arka arkaya oynayacağınız iki oyunun aynı şeyleri yapsanız bile birbirinin aynısı olması mümkün değil. Fakat oyun sırasında yapmanız gereken minik görevler ve akışı sabit denebilir, ancak zamanlaması sizin yapacaklarınıza bağlı.
Black & White, son zamanların hit oyunlarının güzel ve eğlenceli kısımlarını mükemmel bir şekilde birleştiren çok başarılı bir yapım. Oyunun bizce tek eksi yönü baştaki eğitim bölümünü atlayamıyor oluşunuz, ancak bu bölüm yeni başlayanlar için mutlaka dikkatlice takip edilmesi gereken bir yer. İngilizceniz yeterli değilse, tapınakta (sanırım kütüphanedeydi) daha önceki konuşmaları bulabileceğiniz bir bölüm de var. eğer etkileyici grafikler ve mükemmel müzikler eşliğinde tanrı olmanın nasıl olduğunu siz de merak ediyorsanız kesinlikle bu strateji klasiğini koleksiyonunuza katmanızı tavsiye ederim. Sonuçta Black & White için yeni bir oyun türü denebilir ve belki de bu yılın en iyi oyunu seçilecek, fakat seçilmese bile son zamanların en güzel oyunu olduğu kesin.